Kiedy najlepiej siać buraki?

Termin siewu buraków należy dostosować do warunków panujących na polu. Buraki cukrowe sieje się najczęściej w marcu i kwietniu, ćwikłowe od kwietnia do lipca, a pastewne od kwietnia do początku maja. O terminie decydują przede wszystkim temperatura i wilgotność gleby, jej przygotowanie oraz prognozowana pogoda.

Kiedy siać buraki czerwone?

Buraki czerwone, czyli ćwikłowe, można wysiewać w różnych terminach, zależnie od przeznaczenia uprawy. Na wczesny zbiór pęczkowy sieje się je w kwietniu. Buraki przeznaczone do bezpośredniego spożycia wysiewa się najczęściej od końca kwietnia do połowy maja, a te przeznaczone do przechowywania od końca maja do początku lipca.

Buraki wymagają starannie przygotowanej, wyrównanej i drobnoziarnistej warstwy siewnej. Nasiona wysiewa się zazwyczaj na głębokość 2-3 cm, a na bardziej suchych glebach do około 4 cm. Należy zachować równomierną głębokość siewu i unikać pracy na zbyt mokrej glebie, która może ulec zagęszczeniu.

Czy buraki można siać prosto do gruntu?

Tak. Buraki uprawia się przede wszystkim poprzez bezpośredni siew nasion do gruntu. Dotyczy to buraka cukrowego, pastewnego i ćwikłowego. Burak ćwikłowy dobrze znosi przesadzanie, jednak w produkcji wielkotowarowej przygotowywanie rozsady nie jest uzasadnione ekonomicznie. Bezpośredni siew pozwala uprościć technologię uprawy i ograniczyć koszty produkcji.

Jaka temperatura gleby jest odpowiednia do siewu buraków?

Temperatura gleby zależy od rodzaju buraka. W przypadku buraka cukrowego powinna wynosić ponad 5°C, pastewnego ponad 6°C, a ćwikłowego co najmniej 8-10°C. Sama temperatura gleby nie powinna jednak decydować o terminie siewu. Należy uwzględnić również wilgotność i strukturę gleby oraz prognozowany przebieg pogody, a szczególną uwagę trzeba zwrócić na ewentualne przymrozki.

Kiedy siać buraki? - Praktyczny poradnik rolnika

Uprawy polowe

Kiedy siać buraki? Termin siewu buraka należy dostosować przede wszystkim do warunków panujących na polu, a nie wyłącznie do daty w kalendarzu. Buraka cukrowego wysiewa się wczesną wiosną, gdy gleba zapewnia nasionom dobre warunki do szybkich i równomiernych wschodów. Z kolei buraka ćwikłowego można siać w różnych terminach, zależnie od planowanego przeznaczenia. Natomiast burak pastewny wysiewany jest nieco później niż burak cukrowy. We wszystkich powyższych przypadkach pierwszorzędne znaczenie mają temperatura i wilgotność gleby oraz możliwość wykonania siewu w dobrze przygotowane podłoże.

W 2025 r. obserwacje IUNG pokazały, że burak cukrowy wysiany 19 marca podczas wschodów trafił na temperatury sięgające około -6°C, a więc bardzo wczesny siew nie zawsze oznacza lepszy start roślin.

Spis treści

Kiedy siać buraki? Terminy w skrócie

Poniższa tabela przedstawia orientacyjne terminy siewu poszczególnych rodzajów buraków oraz najważniejsze czynniki, które należy uwzględnić przy wyborze tego terminu. W praktyce rolniczej nie powinno kierować się wyłącznie datą w kalendarzu. O powodzeniu siewu decydują przede wszystkim warunki glebowe, temperatura i przebieg pogody.

Tabela 1. Orientacyjne terminy siewu buraków zależności od ich rodzaju (Piszczek i in., 2023; Anyszka i in., 2023)

Rodzaj buraka	Orientacyjny termin siewu	Najważniejsze kryterium decydujące o siewie
Burak cukrowy	marzec – kwiecień	ogrzana, odpowiednio wilgotna i dobrze przygotowana gleba oraz stabilne warunki pogodowe
Burak ćwikłowy	kwiecień – lipiec	przeznaczenie uprawy i planowany termin zbioru
Burak pastewny	kwiecień – początek maja	temperatura i wilgotność gleby oraz warunki sprzyjające szybkim wschodom

Kiedy siać buraki cukrowe?

Termin siewu buraka cukrowego

W Polsce termin siewu buraka cukrowego przypada najczęściej na przełom marca i kwietnia. Jednak dokładny termin, kiedy sieje się buraki cukrowe zależy od kilku czynników, w tym regionu oraz warunków panujących na polu. Najwcześniej siewy rozpoczynają się w Polsce północno-zachodniej, zwykle od końca marca do początku kwietnia. W Polsce centralnej przypadają na początek lub pierwszą połowę kwietnia, natomiast w rejonach północno-wschodnich mogą rozpoczynać się dopiero pod koniec kwietnia.

Nie oznacza to jednak, że termin siewu buraka cukrowego rok rocznie jest taki sam. Na przyspieszenie lub opóźnienie terminu siewu buraka cukrowego wpływają przede wszystkim temperatura i wilgotność gleby oraz przebieg pogody wczesną wiosną. Zbyt wczesny wjazd na pole, gdy gleba jest nadmiernie wilgotna, może pogorszyć jej strukturę, natomiast opóźnianie siewu w dobrze ogrzaną i przesuszoną glebę zwiększa ryzyko problemów ze wschodami.

Jaka temperatura gleby jest odpowiednia pod siew buraka cukrowego?

Temperatura gleby ma bezpośredni wpływ na tempo kiełkowania nasion i szybkość pojawiania się siewek. Siew buraka cukrowego w niedostatecznie nagrzaną glebę spowalnia proces kiełkowania, przez co rośliny mogą wschodzić nierównomiernie. Dlatego wysiew nasion należy rozpocząć dopiero wtedy, gdy gleba osiągnie odpowiednią temperaturę.

Sama temperatura nie powinna jednak decydować o terminie siewu. Należy ocenić ją razem z wilgotnością i stanem gleby oraz sprawdzić prognozowany przebieg pogody. Szczególnie ważne są zapowiadane przymrozki. Wschodzące siewki są podatne na uszkodzenia spowodowane niską temperaturą. Wiosenne przymrozki mogą zahamować rozwój młodych roślin, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do ich wymarzania i znacznego przerzedzenia plantacji.

Kiedy siać buraki ćwikłowe?

Termin siewu buraków ćwikłowych należy dopasować przede wszystkim do planowanego terminu i sposobu ich zbioru. Inaczej ustala się go dla buraków przeznaczonych na wczesny zbiór pęczkowy, inaczej dla warzyw zbieranych do bezpośredniego spożycia, a jeszcze inaczej dla korzeni przeznaczonych do przechowywania.

Buraki ćwikłowe na wczesny zbiór

Buraki przeznaczone na zbiór pęczkowy wysiewa się w kwietniu (Anyszka i in., 2023). Wczesny termin pozwala uzyskać warzywa w pierwszej części sezonu, ale wymaga odpowiednich warunków do kiełkowania. Gleba powinna być dostatecznie ogrzana, wilgotna i dobrze przygotowana, aby nasiona mogły szybko i równomiernie kiełkować. Przy zbyt niskiej temperaturze wschody mogą się wydłużać, co zwiększa ryzyko przerzedzenia i nierównomiernego rozwoju roślin.

Buraki na zbiór letni i jesienny

Jeżeli buraki mają być przeznaczone do bezpośredniego spożycia, siew przypada najczęściej od końca kwietnia do połowy maja (Adamicki i in., 2014; Anyszka i in., 2023). Termin ten pozwala zaplanować zbiór w okresie letnim i jesiennym, zależnie od odmiany oraz przebiegu pogody.

Buraki przeznaczone do przechowywania

Buraki przeznaczone do przechowywania wysiewa się później. Ma to zazwyczaj miejsce od końca maja do początku lipca. Tak zaplanowany termin pozwala uzyskać korzenie odpowiedniej wielkości w późniejszej części sezonu. Ostateczny termin siewu trzeba jednak dopasować do długości okresu wegetacji odmiany oraz przewidywanego terminu zbioru.

Do kiedy można siać buraczki czerwone?

W przypadku buraków przeznaczonych do przetwórstwa, np. do konserwowania małych, kulistych korzeni, siew może być wykonany nawet w połowie lipca. Tak późny termin ma jednak zastosowanie wyłącznie przy określonym kierunku produkcji i wymaga odpowiedniego doboru odmiany.

Do kiedy można siać buraki?

Nie ma jednego terminu granicznego siewu, który byłby odpowiedni dla wszystkich rodzajów buraków. Ostateczna data zależy od przeznaczenia uprawy, odmiany oraz warunków panujących w danym sezonie. Z tego powodu inaczej należy oceniać możliwość późnego siewu buraka ćwikłowego, a inaczej opóźnienie siewu buraka cukrowego.

Do kiedy siać buraki ćwikłowe?

Buraki ćwikłowe można wysiewać znacznie później niż buraki cukrowe, ponieważ termin siewu można dopasować do planowanego kierunku produkcji. Buraki przeznaczone na przechowywanie wysiewa się od końca maja do początku lipca. Natomiast w przypadku produkcji dla przemysłu przetwórczego siew może przypadać nawet na połowę lipca.

Czy można opóźnić siew buraka cukrowego?

Termin siewu buraka cukrowego jest jednym z najważniejszych czynników agrotechnicznych, który determinuje jego plonowanie. Dlatego ustalenie właściwego terminu siewu buraka cukrowego ma tak duże znaczenie.

Siew buraka cukrowego przeprowadzony w optymalnym terminie pozwala roślinom na wytworzenie dostatecznie dużej powierzchni liści. To z kolei sprzyja efektywnemu przebiegowi procesu fotosyntezy. Okres wegetacji buraka cukrowego powinien być jak najdłuższy, ponieważ przyczynia się beznakładowo do zwiększenia plonu korzeni oraz zawartości w nich cukru (Piszczek i Mrówczyński, 2012). Należy jednak pamiętać, że zbyt wczesny siew może prowadzić do wydłużonych wschodów, nierównomiernego wzrostu roślin oraz strat spowodowanych przez choroby grzybowe, takie jak np. zgorzel siewek. Natomiast zbyt późny siew buraka cukrowego skutkuje skróceniem okresu wegetacji, w wyniku czego dochodzi do znacznych spadków masy korzeni oraz obniżenia ich wartości technologicznej, czyli obniżenia zawartości cukru i wzrostu zawartości azotu α-aminowego oraz jonów sodu i potasu.

Kiedy siać buraki pastewne?

Burak pastewny wysiewany jest zazwyczaj nieco później niż burak cukrowy. Optymalny termin siewu buraka pastewnego przypada od II dekady kwietnia do I dekady maja (rynek-rolny.pl). Ważne jest, aby gleba osiągnęła temperaturę około 6°C. Innymi ważnymi czynnikami, które wpływają na termin siewu są wilgotność gleby oraz jej struktura.

Wysiew w niedostatecznie nagrzaną glebę opóźnia i wydłuża wschody. Dodatkowo, siewki wschodzą nierównomiernie i nie wykorzystują w pełni składników pokarmowych. Z kolei zbyt późny siew skraca okres wegetacji roślin. W obu przypadkach może dojść do wyraźnej redukcji plonowania.

Jak siać buraki?

Przygotowanie gleby do siewu buraka

Burak wymaga starannego przygotowania stanowiska, ponieważ jakość warstwy siewnej bezpośrednio wpływa na tempo i wyrównanie wschodów. Pole przeznaczone pod uprawę buraka należy przygotować już jesienią, natomiast wiosną trzeba ograniczyć liczbę zabiegów do tych, które są rzeczywiście potrzebne do uzyskania odpowiedniej struktury gleby.

Uprawę pożniwną należy wykonać możliwie szybko po zbiorze przedplonu, aby ograniczyć straty wody i zatrzymać jej zapas w glebie. Powinno się stosować zasadę „agregat za kombajnem” (Artyszak, 2025). Ważne jest także zachowanie wilgoci w wierzchniej warstwie gleby, dlatego nie należy wielokrotnie wykonywać przejazdów kultywatorem czy broną. Nadmierne spulchnianie prowadzi do przesuszenia i rozpylenia gleby, a w konsekwencji może pogorszyć warunki kiełkowania. Siew nasion buraka wykonywany jest zazwyczaj na głębokości 2-3 cm. Na glebach bardziej suchych można go zwiększyć do 4 cm.

Rozstawa i obsada buraka cukrowego

W przypadku buraka cukrowego najczęściej stosuje się rozstawę rzędów 45 cm, a odległość nasion w rzędzie dobiera się do zakładanej obsady. Zazwyczaj jest to 18 cm. Przy rozstawie 16 cm zapotrzebowanie wynosi około 1,4 j.s./ha, przy 18 cm to 1,2 j.s./ha, a przy 20 cm – 1,1 j.s./ha, przy czym 1 jednostka siewna (j.s.) odpowiada 100 000 nasion (Piszczek i in., 2023).

Warunki podczas siewu buraka

Siew buraka cukrowego należy wykonywać w warunkach sprzyjających szybkiemu i równomiernemu kiełkowaniu nasion. Gleba powinna być odpowiednio ogrzana i wilgotna, a stanowisko starannie przygotowane. Powierzchnia pola powinna być wyrównana, bez brył i zaskorupień, a warstwa siewna powinna cechować się drobnoziarnistą strukturą. Podczas siewu nasiona należy umieścić na jednakowej głębokości, co sprzyja wyrównanym wschodom i pozwala uzyskać równomierną obsadę roślin. Należy również unikać siewu w zbyt mokre podłoże, ponieważ przejazd siewnika może powodować zagęszczenie gleby i pogorszenie jej struktury.

Czy buraki się sieje czy sadzi?

Buraki uprawia się przede wszystkim z siewu nasion bezpośrednio do gruntu. Dotyczy to zarówno buraka cukrowego, jaki i pastewnego oraz ćwikłowego. Choć burak ćwikłowy dobrze znosi przesadzanie, produkcja rozsady nie jest w jego przypadku uzasadniona ekonomicznie w wielkotowarowej produkcji.

Co decyduje o terminie siewu buraka?

Temperatura gleby a siew buraka cukrowego

Burak cukrowy– temperatura gleby powinna wynosić ponad 5 stopni Celsjusza
Burak ćwikłowy – temperatura gleby powinna minimalnie wynosić 8-10 stopni Celsjusza
Burak pastewny – gdy temperatura gleby osiągnie ponad 6 stopni Celsjusza

Wilgotność gleby podczas siewu buraka cukrowego

Odpowiednia wilgotność w istotny sposób wpływa na kiełkowanie i polową zdolność wschodów.

Prognozowane przymrozki

Przed siewem buraka należy monitorować prognozy długoterminowe. Wiosenne przymrozki mogą znacząco zredukować obsadę siewek, co negatywnie wpłynie na wielkość przyszłego plonu.

Siew buraków a susza

Susza w okresie siewu i początkowego wzrostu buraka cukrowego prowadzi do opóźnionych i nierównomiernych wschodów roślin, zahamowania ich wzrostu oraz zasychania liści, co zwiększa podatność buraka na choroby i szkodniki. Rośliny, które od początku wegetacji rozwijają się w warunkach deficytu wody, mają również gorsze warunki do budowania potencjału plonotwórczego. O ile producenci rolni nie mają wpływu na przebieg pogody podczas wegetacji, to mogą zastosować działania agrotechniczne, które ograniczą negatywne skutki suszy na rośliny. Takimi podstawowymi działaniami będą odpowiednie przygotowanie stanowiska pod uprawę oraz podjęcie wszelkich działań zapewniających roślinom optymalne warunki do wzrostu i rozwoju.

Nowoczesnym rozwiązaniem, które wspiera rozwój systemu korzeniowego i zwiększa odporność roślin na stres abiotyczny, jest zastosowanie biostymulatorów na bazie alg morskich, takich jak Seamac®OR Seamac®OR, dzięki zawartości wodnego ekstraktu z alg morskich z rodziny Solieriaceae, stymuluje rozwój organów podziemnych i pozwala roślinom osiągnąć maksymalny potencjał plonotwórczy.

Bibliografia:

Adamicki F., Nawrocka B., Dobrzański A., Sobolewski J. (2014). Metodyka Integrowanej Produkcji Buraków Ćwikłowych. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa Główny Inspektorat, Warszawa.
Anyszka Z. (red.) (2023). Metodyka Integrowanej Produkcji Buraka Ćwikłowego. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Warszawa.
Artyszak A. (2025). Jak zarobić na uprawie buraka cukrowego? MODR, Warszawa.
Piszczek J. (red.), Mrówczyński M. (red.) (2012). Metodyka integrowanej ochrony buraka cukrowego i pastewnego dla doradców. Instytut Ochrony Roślin Państwowy Instytut Badawczy, Poznań.
Piszczek J. (red.), Strażyński P. (red.), Mrówczyński M. (red.) (2023). Metodyka Integrowanej Produkcji Buraka. Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, 2023.
www. rynek-rolny.pl

Autor wpisu

FMC to globalna firma z ponad 140-letnią historią tworzenia innowacyjnych rozwiązań dla rolnictwa. Nasze początki sięgają 1883 roku w Kalifornii, kiedy wynalazca John Bean opracował pierwszy opryskiwacz tłokowy. Od tamtej pory nieustannie rozwijamy technologie, które wspierają nowoczesne rolnictwo.

Dowiedz się więcej o autorze

Najczęściej zadawane pytania

: Termin siewu buraków należy dostosować do warunków panujących na polu. Buraki cukrowe sieje się najczęściej w marcu i kwietniu, ćwikłowe od kwietnia do lipca, a pastewne od kwietnia do początku maja. O terminie decydują przede wszystkim temperatura i wilgotność gleby, jej przygotowanie oraz prognozowana pogoda.
: Buraki cukrowe sieje się najczęściej na przełomie marca i kwietnia. W północno-zachodniej Polsce siewy mogą rozpocząć się już pod koniec marca, natomiast w chłodniejszych rejonach północno-wschodnich nawet pod koniec kwietnia. Dokładny termin zależy od temperatury i wilgotności gleby. Należy unikać zarówno zbyt wczesnego siewu, jak i nadmiernego opóźniania.
: Buraki czerwone, czyli ćwikłowe, można wysiewać w różnych terminach, zależnie od przeznaczenia uprawy. Na wczesny zbiór pęczkowy sieje się je w kwietniu. Buraki przeznaczone do bezpośredniego spożycia wysiewa się najczęściej od końca kwietnia do połowy maja, a te przeznaczone do przechowywania od końca maja do początku lipca.
: Buraki ćwikłowe można wysiewać nawet do połowy lipca, jednak tak późny termin dotyczy przede wszystkim upraw przeznaczonych do przetwórstwa. Buraki przeznaczone do przechowywania wysiewa się zazwyczaj od końca maja do początku lipca. Termin należy dopasować do długości okresu wegetacji odmiany oraz planowanego terminu zbioru.
: Buraki pastewne wysiewa się zazwyczaj od II dekady kwietnia do I dekady maja, nieco później niż buraki cukrowe. Siew należy rozpocząć, gdy gleba osiągnie temperaturę około 6°C oraz będzie odpowiednio wilgotna i przygotowana. Zbyt chłodna gleba opóźnia i wydłuża wschody, natomiast zbyt późny siew skraca okres wegetacji.
: Buraki wymagają starannie przygotowanej, wyrównanej i drobnoziarnistej warstwy siewnej. Nasiona wysiewa się zazwyczaj na głębokość 2-3 cm, a na bardziej suchych glebach do około 4 cm. Należy zachować równomierną głębokość siewu i unikać pracy na zbyt mokrej glebie, która może ulec zagęszczeniu.
: Tak. Buraki uprawia się przede wszystkim poprzez bezpośredni siew nasion do gruntu. Dotyczy to buraka cukrowego, pastewnego i ćwikłowego. Burak ćwikłowy dobrze znosi przesadzanie, jednak w produkcji wielkotowarowej przygotowywanie rozsady nie jest uzasadnione ekonomicznie. Bezpośredni siew pozwala uprościć technologię uprawy i ograniczyć koszty produkcji.
: Temperatura gleby zależy od rodzaju buraka. W przypadku buraka cukrowego powinna wynosić ponad 5°C, pastewnego ponad 6°C, a ćwikłowego co najmniej 8-10°C. Sama temperatura gleby nie powinna jednak decydować o terminie siewu. Należy uwzględnić również wilgotność i strukturę gleby oraz prognozowany przebieg pogody, a szczególną uwagę trzeba zwrócić na ewentualne przymrozki.