Czym są adiuwanty i jak wpływają na skuteczność środków ochrony roślin?

Adiuwanty to substancje wspomagające działanie środków ochrony roślin. Mogą poprawiać właściwości cieczy roboczej, zwiększać zatrzymywanie jej na powierzchni roślin oraz ułatwiać wnikanie substancji czynnych. Dzięki temu mogą przyczyniać się do skuteczniejszego wykorzystania potencjału zastosowanego preparatu.

Czy stosowanie adiuwantów pozwala zmniejszyć dawkę środków ochrony roślin?

Odpowiednio dobrany adiuwant może umożliwić ograniczenie dawki fungicydu lub herbicydu bez pogorszenia skuteczności zabiegu. Wyniki badań wskazują, że w określonych warunkach redukcja dawki nawet o 25 proc. może być możliwa bez negatywnego wpływu na wysokość i jakość plonu. Nie oznacza to jednak, że dawkę środka można dowolnie zmniejszać, zawsze należy uwzględnić zalecenia dotyczące konkretnego preparatu i adiuwantu.

Kiedy warto zastosować adiuwant?

Adiuwanty mogą być szczególnie przydatne, gdy warunki wykonania zabiegu mogą ograniczać skuteczność środka ochrony roślin. Dotyczy to m.in. niekorzystnych warunków pogodowych, nieodpowiedniej jakości wody, konieczności poprawy pokrycia roślin cieczą roboczą, a także sytuacji, w których stosowana jest obniżona dawka preparatu. Ich zastosowanie może być również pomocne w ochronie przed wyrośniętymi chwastami.

Czy każdy adiuwant można stosować ze środkiem ochrony roślin?

Nie. Skuteczność adiuwantu zależy od jego rodzaju, funkcji oraz współdziałania z konkretną substancją czynną. Przed dodaniem adiuwantu do cieczy roboczej należy sprawdzić zalecenia producenta i upewnić się, że jego zastosowanie jest wskazane w połączeniu z danym środkiem ochrony roślin. Niewłaściwe połączenie może nie przynieść oczekiwanych efektów, a w niektórych przypadkach prowadzić do uszkodzenia upraw.

Adiuwanty w zabiegach fungicydowych – czy warto je stosować?

Inne

Skuteczność zabiegów ochrony roślin nie zależy wyłącznie od zastosowanego fungicydu czy innego środka ochrony roślin. Na efekt końcowy wpływa wiele czynników, m.in. jakość wody, sposób przygotowania cieczy roboczej, technika aplikacji czy warunki pogodowe panujące w trakcie i po wykonaniu zabiegu. Nawet dobrze dobrany preparat może więc nie wykazać pełnego potencjału, jeśli warunki jego zastosowania nie są optymalne. Jednym ze sposobów na poprawę skuteczności zabiegów jest wykorzystanie adiuwantów. Substancje te mogą wspomagać działanie środków ochrony roślin, m.in. poprzez poprawę właściwości cieczy roboczej, czy ułatwienie wnikania substancji czynnych. Dzięki temu mogą przyczyniać się do bardziej efektywnego wykorzystania zastosowanych produktów, również w warunkach, które nie sprzyjają optymalnemu przebiegowi zabiegu.

Spis treści

Czym są adiuwanty i jak działają?

Samo słowo adiuwant pochodzi od łacińskiego słowa adiuvare, co oznacza pomagać, wspierać. Celem stosowania substancji wspomagających, czyli adiuwantów jest zwiększenie skuteczności działania środków ochrony roślin przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu oprysków na środowisko naturalne.

Ze względu na sposób działania adiuwanty można podzielić na trzy główne grupy (Dobrzański, 2016):

aktywujące
modyfikujące
wielofunkcyjne

Jak adiuwanty wpływają na skuteczność fungicydów?

Pomocnicze działanie adiuwantów zależy od ich rodzaju. Adiuwanty modyfikują właściwości sporządzonej z ich udziałem cieczy roboczej, między innymi poprzez (Kucharski i Sadowski, 2007):

zwiększenie ilości oraz wydłużenie czasu zatrzymania cieczy roboczej na powierzchni roślin;
wzrost absorpcji substancji czynnych do roślin;
zmniejszenie napięcia cząsteczkowego pomiędzy polarnymi oraz niepolarnymi cząsteczkami w naskórku liści;
poprawie właściwości cieczy roboczej, ułatwiają jej mieszanie i aplikację oraz mogą ograniczać jej korozyjne działanie na elementy opryskiwacza.

Czy adiuwanty pozwalają zmniejszyć dawki śor?

W związku ze strategią Komisji Europejskiej, której celem jest ograniczenie stosowania środków ochrony roślin w uprawach, producenci rolni poszukują rozwiązań umożliwiających zmniejszenie zużycia pestycydów przy jednoczesnym zachowaniu wysokiej skuteczności ochrony roślin. Redukcja dawek preparatów może jednak wiązać się ze spadkiem wysokości i jakości plonu. Jednym ze sposobów ograniczenia tego ryzyka jest zastosowanie adiuwantów wraz ze zmniejszonymi dawkami fungicydów czy herbicydów. Wyniki licznych badań wskazują, że rozsądna redukcja dawek środków ochrony roślin, do 25 proc., przy jednoczesnym zastosowaniu odpowiednio dobranego adiuwantu nie wpływa negatywnie na wysokość ani jakość plonu roślin uprawnych (Kwiatkowski, 2010; Kwiatkowski i in., 2011; Dobrzański, 2016; Piwowar, 2018).

Dodatkowo, zastosowanie adiuwantów może obniżyć koszt zabiegu ochronnego, co wynika ze zmniejszenia dawki zastosowanego środka ochrony roślin. Należy jednak pamiętać, że korzyści wynikających ze stosowania adiuwantów nie można uogólniać. Ich skuteczność zależy od rodzaju i funkcji preparatu, a także od jego współdziałania z konkretną substancją czynną. Przed dodaniem adiuwantu do cieczy roboczej należy każdorazowo sprawdzić, czy jego zastosowanie jest zalecane w połączeniu z danym środkiem ochrony roślin.

adiuwanty powodują lepsze wykorzystanie cieczy roboczej — Adiuwanty mogą wspomagać działanie środków ochrony roślin, m.in. poprzez poprawę właściwości cieczy roboczej czy ułatwienie wnikania substancji czynnych.

Kiedy warto stosować adiuwanty?

Adiuwanty powinno się stosować przede wszystkim w sytuacjach, gdy warunki wykonania zabiegu mogą ograniczać skuteczność środka ochrony roślin. Dotyczy to m.in. niekorzystnych warunków pogodowych, a także złej jakości wody o nieodpowiednich parametrach, które mogą wpływać na właściwości cieczy roboczej. Zastosowanie adiuwantów jest również uzasadnione w przypadku obniżenia dawek środków ochrony roślin oraz w przypadku wyrośniętych chwastów. Oczywiście adiuwanty są często niezbędne w intensywnej produkcji roślinnej, gdzie szczególnie ważne jest dokładne pokrycie roślin i możliwie pełne wykorzystanie potencjału zastosowanych preparatów.

Kiedy adiuwanty mogą nie pomóc?

Należy pamiętać, że zastosowanie adiuwantu nie zawsze poprawia skuteczność zabiegu. Efekt może być niezadowalający, jeśli produkt zostanie niewłaściwie dobrany do środka ochrony roślin lub warunków jego stosowania. Nie należy również traktować adiuwantów jako sposobu na nadmierne obniżanie dawek pestycydów, ponieważ zbyt duża redukcja dawki może prowadzić do niewystarczającej ochrony.

Problemem może być także brak kompatybilności adiuwantu z zastosowanym preparatem, dlatego przed jego użyciem należy sprawdzić zalecenia producenta. Jeżeli dany adiuwant nie jest wskazany w etykiecie środka ochrony roślin, jego zastosowanie odbywa się wyłącznie na ryzyko użytkownika. W takiej sytuacji ani producent, ani sprzedawca nie odpowiadają za ewentualne uszkodzenia upraw lub brak oczekiwanej skuteczności.

Bibliografia:

Dobrzański A. (2016). Czy warto stosować adiuwanty? Truskawka, Malina, Jagody. 4, 7-9.

Kucharski M., Sadowski J. (2007). Znaczenie adiuwantów w chemicznej ochronie roślin. Studia i Raporty IUNG-PIB. 8, 77-86.

Kwiatkowski C. (2010). Wpływ adiuwantów oraz zredukowanych dawek środków ochrony roślin na wskaźniki jakości technologicznej ziarna pszenicy ozimej. Progress in Plant Protection, 50(2).

Kwiatkowski C., Wesołowski M., Juszczak J. (2011). Effect of adjuvants and reduced doses of pesticides on nutrient composition of spring barley grain. Acta Agrophysica, 17(2), 345-357.

Piwowar A. (2018). Chemiczna ochrona roślin we współczesnym rolnictwie w perspektywie ekonomicznej i ekologicznej–korzyści, koszty oraz preferencje (273). Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat fungicydów wejdź tutaj >>

Autor wpisu

FMC to globalna firma z ponad 140-letnią historią tworzenia innowacyjnych rozwiązań dla rolnictwa. Nasze początki sięgają 1883 roku w Kalifornii, kiedy wynalazca John Bean opracował pierwszy opryskiwacz tłokowy. Od tamtej pory nieustannie rozwijamy technologie, które wspierają nowoczesne rolnictwo.

Dowiedz się więcej o autorze

Najczęściej zadawane pytania

: Adiuwanty to substancje wspomagające działanie środków ochrony roślin. Mogą poprawiać właściwości cieczy roboczej, zwiększać zatrzymywanie jej na powierzchni roślin oraz ułatwiać wnikanie substancji czynnych. Dzięki temu mogą przyczyniać się do skuteczniejszego wykorzystania potencjału zastosowanego preparatu.
: Odpowiednio dobrany adiuwant może umożliwić ograniczenie dawki fungicydu lub herbicydu bez pogorszenia skuteczności zabiegu. Wyniki badań wskazują, że w określonych warunkach redukcja dawki nawet o 25 proc. może być możliwa bez negatywnego wpływu na wysokość i jakość plonu. Nie oznacza to jednak, że dawkę środka można dowolnie zmniejszać, zawsze należy uwzględnić zalecenia dotyczące konkretnego preparatu i adiuwantu.
: Adiuwanty mogą być szczególnie przydatne, gdy warunki wykonania zabiegu mogą ograniczać skuteczność środka ochrony roślin. Dotyczy to m.in. niekorzystnych warunków pogodowych, nieodpowiedniej jakości wody, konieczności poprawy pokrycia roślin cieczą roboczą, a także sytuacji, w których stosowana jest obniżona dawka preparatu. Ich zastosowanie może być również pomocne w ochronie przed wyrośniętymi chwastami.
: Nie. Skuteczność adiuwantu zależy od jego rodzaju, funkcji oraz współdziałania z konkretną substancją czynną. Przed dodaniem adiuwantu do cieczy roboczej należy sprawdzić zalecenia producenta i upewnić się, że jego zastosowanie jest wskazane w połączeniu z danym środkiem ochrony roślin. Niewłaściwe połączenie może nie przynieść oczekiwanych efektów, a w niektórych przypadkach prowadzić do uszkodzenia upraw.