Bakteria Pantoea ananatis – jakie uprawy atakuje?
Czy rolnicy w Polsce stają właśnie przed nowym zagrożeniem dla swoich upraw? Bakteria Pantoea ananatis to patogen, który w ostatnich latach coraz częściej pojawia się na plantacjach. W naszym kraju do niedawna uważano, że zagraża głównie kukurydzy. Jednak w sezonie 2025 po raz pierwszy odnotowano jego występowanie również w zbożach, co może wskazywać na rozszerzanie się zasięgu i rosnące znaczenie w krajowych warunkach uprawowych. Jakie uprawy atakuje jeszcze Pantoea ananatis?
Bakteria Pantoea ananatis – zasięg występowania oraz rośliny żywicielskie
Bakteria Pantoea ananatis występuje na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. W Europie jej obecność potwierdzono między innymi w Hiszpanii, Rosji, we Włoszech oraz w Polsce. Do roślin żywicielskich bakterii Pantoea ananatis zalicza się między innymi:
- ryż,
- kukurydzę,
- sorgo,
- pszenicę,
- cebulę,
- melon,
- ogórek,
- kapustę,
- ananasa,
- eukaliptus,
- cytrusy,
- winorośl,
- brzoskwinię (Karnkowski, 2023).
Według danych pochodzących z Platformy Sygnalizacji Agrofagów (2025), w sezonie 2025 w Polsce podczas monitoringu fitosanitarnego kilkukrotnie wykryto bakterię Pantoea ananatis na liściach i pędach pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L.) oraz żyta zwyczajnego (Secale cereale L.). Próbki pochodziły z kilku regionów kraju, w tym m.in. z województw wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego oraz dolnośląskiego.
Czy bakteria Pantoea ananatis jest groźna dla upraw?
W uprawach kukurydzy bakteria Pantoea ananatis odpowiada za bakteryjną plamistość liści. Z kolei, jak podaje Karnkowski (2023), w uprawach cebuli w USA infekcja tym patogenem powodowała straty plonów sięgające nawet 100 proc. W Polsce, w sezonie 2025, na porażonych pszenicy i życie stwierdzano chlorozy i nekrozy liści, zahamowanie wzrostu roślin oraz częściowe przedwczesne zasychanie kłosów. Ponadto infekcja bakterią Pantoea ananatis sprzyja rozwojowi wtórnych infekcji grzybowych.
Czy będzie rosło zagrożenie ze strony bakterii Pantoea ananatis?
Można przewidywać, że zagrożenie ze strony bakterii Pantoea ananatis może wzrastać. Patogen ten rozwija się najlepiej w ciepłych i wilgotnych warunkach, które stają się coraz częstsze w Polsce w związku ze zmianami klimatycznymi. Wydłużające się okresy ciepłej, wilgotnej pogody sprzyjają infekcjom, a to oznacza większą presję fitosanitarną na uprawy, zwłaszcza kukurydzę i zboża. Dodatkowo, bakteria może działać zarówno jako patogen pierwotny, jak i oportunistyczny, ułatwiając wtórne infekcje grzybowe, co zwiększa ryzyko strat w plonach.
Bibliografia:
- Platforma Sygnalizacji Agrofagów. (2025). Nowe zakażenia bakteryjne zbóż wywołane przez Pantoea ananatis w Polsce. https://www.sygnalizacja.agrofagi.com.pl
- Karnkowski W. (2023). Pantoea ananatis – mało znany patogen roślin uprawnych w Polsce. Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa.
