Chwościk buraka – opis i zwalczanie

Uprawy polowe

Chwościk buraka to najgroźniejsza choroba grzybowa, która atakuje plantacje tej uprawy. Przyczyną jest grzyb Cercospora beticola będący stadium konidalnym Mycosphaerella sp. Chwościk może atakować plantacje podczas całego okresu wegetacyjnego. W przypadku silnego porażenia roślin, prowadzi do strat plonu korzeni buraka nawet do pięćdziesięciu procent oraz obniżenia zawartości cukru w soku o dwa-trzy procent. Jak rozpoznać chwościka buraka na swojej plantacji? Na co zwrócić szczególną uwagę? Jak zwalczać tą groźną chorobę?

Dlaczego chwościk buraka jest taki groźny?

Chwościk buraka jest groźną chorobą powodującą straty w plonach, nie tylko w Polsce, ale również w innych rejonach świata. Atakuje zarówno buraki cukrowe, jak i ćwikłowe. W przypadku silnego porażenia plantacji dochodzi do strat w plonie korzeni nawet o pięćdziesiąt procent, a także obniżenia zawartości cukru w soku o dwa-trzy procent. Dodatkowo, infekcję bardzo trudno zatrzymać. Patogen, w sprzyjających warunkach rozwija się dynamicznie i wykazuje rosnącą odporność na niektóre substancje czynne.

Chwościk buraka – opis choroby

Źródłem infekcji są zarodniki konidialne zimujące na zakażonych liściach. Kiełkujące zarodniki wrastają w miękisz liści buraka bardzo szybko, w sprzyjających warunkach wystarczą im tylko dwie godziny. Początkowo choroba występuje jedynie na zainfekowanych liściach, a następnie rozprzestrzenia się na całą roślinę oraz na przyległe.

Objawy chwościka buraka

Pierwsze objawy choroby pojawiają się na liściach zewnętrznych i mają postać brązowo-szarych nekrotycznych plam, o średnicy do pięciu mm. Z czasem, porażone liście żółkną i zamierają. Kiedy rośliny próbują odbudowywać zniszczone ulistnienie, wydłużają swoje głowy korzeniowe. W efekcie skutkuje to zahamowaniem przyrostu masy korzeni oraz obniżeniem ich jakości.

Na co należy zwrócić szczególną uwagę?

Patogen powodujący chwościka buraka najszybciej rozwija się w temperaturach w zakresie 25-30˚C w ciągu dnia i powyżej 15˚C w nocy. Sprzyja mu wysoka wilgotność powietrza, wynosząca dziewięćdziesiąt-sto procent. Zarodniki konidialne do kiełkowania potrzebują obecności wody.

Objawy chwościka buraka przypominają zakażenie bakteryjną plamistością liści oraz brunatną plamistością liści. Bakteryjną plamistość liści wywołuje bakteria Pseudomonas syringae var. Aptata, natomiast brunatna plamistość liści grzyb Ramularia beticola.

Chwościk buraka na plantacji – jak zapobiegać?

Do najważniejszych działań zapobiegjących pojawieniu się chwościka buraka na plantacji należą:

• Płodozmian

Należy zadbać o płodozmian. Buraki na tym samym stanowisku nie powinny być uprawiane częściej niż co 4 lata.

• Staranne przeorywanie liści po zbiorze buraków
• Zbilansowane nawożenie azotem
• Niszczenie chwastów komosowatych oraz burakochwastów

Przeczytaj także:

Komosa biała w uprawie buraka cukrowego. Poważne zagrożenie

Jak zwalczać chwościka buraka?

W zwalczaniu chwościka buraka najważniejsza jest szybkość działania, tj. wykonanie pierwszego zabiegu przy użyciu fungicydu w momencie, kiedy tylko zostaną zauważone pierwsze objawy chwościka. Choroba charakteryzuje się bardzo dynamicznym przebiegiem i w sprzyjających warunkach pogodowych, w krótkim czasie jest w stanie opanować całą plantację.

Aktualnie (stan na 20 lipca 2026 r.) do zwalczania chwościka buraka dopuszczone są następujące substancje czynne azoksystrobina, difenokonazol, tetrakonazol, mefentriflukonazol, fenpropidyna, protiokonazol, a także mieszaniny: mefentriflukonazol + fluksapyroksad, azoksystrobina + difenokonazol, boskalid + piraklostrobina, difenokonazol + protiokonazol, azoksystrobina + difenokonazol + tebukonazol, protiokonazol + metkonazol, fluopyram + protiokonazol, fenpikoksamid + protiokonazol, difenokonazol + metkonazol, mefentriflukonazol + fluksapyroksad (źródło: gov.pl, dostęp 20 lipca 2026 r.)

Walka z chwościkiem buraka, a wsparcie kondycji roślin 

W skutecznej strategii ograniczania chwościka buraka warto pamiętać, że oprócz odpowiednio dobranej ochrony fungicydowej istotną rolę odgrywa również wsparcie kondycji roślin. Cennym uzupełnieniem zabiegów są nawozy dolistne oraz biostymulatory, które pomagają burakom lepiej radzić sobie z presją choroby i stresem środowiskowym.

Dobrym przykładem jest nawóz dolistny Copper, który może być stosowany łącznie z fungicydami. Dzięki temu stanowi wartościowy element zabiegów przeciwko chwościkowi. Uzupełnia program ochrony i jednocześnie wspiera prawidłowe odżywienie roślin.

Warto również uwzględnić biostymulator Seamac® OR, który stanowi wsparcie dla buraków w okresach stresowych, sprzyja lepszemu rozwojowi systemu korzeniowego oraz poprawia wykorzystanie składników pokarmowych. Dobrze odżywione i silniejsze rośliny efektywniej wykorzystują swój potencjał plonotwórczy, nawet w warunkach zwiększonej presji chorób.

Kompleksowe podejście, które łączy terminową ochronę fungicydową z odpowiednim odżywieniem i biostymulacją roślin, znacznie zwiększa szanse na utrzymanie zdrowej plantacji oraz wysokiego potencjału plonowania buraka. 

Uprawa buraka cukrowego krok po kroku. Czy o wszystkim pamiętasz?

Autor wpisu

FMC to globalna firma z ponad 140-letnią historią tworzenia innowacyjnych rozwiązań dla rolnictwa. Nasze początki sięgają 1883 roku w Kalifornii, kiedy wynalazca John Bean opracował pierwszy opryskiwacz tłokowy. Od tamtej pory nieustannie rozwijamy technologie, które wspierają nowoczesne rolnictwo.

Dowiedz się więcej o autorze