Plony 2025
Raport GUS zatytułowany Wynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych w 2025 roku pokazuje, że plony 2025 były wyraźne zróżnicowanie w zależności od rodzaju upraw. Sezon wegetacyjny, choć obfitował w niekorzystne warunki pogodowe, przyniósł także rekordowe wyniki w wybranych uprawach, szczególnie w segmencie zbóż ozimych. Jak kształtowały się zbiory kukurydzy, rzepaku, warzyw i owoców w minionym właśnie roku? Które gatunki odnotowały wzrost, a które spadek plonów?
Trudne żniwa zbóż w 2025 roku
Żniwa w 2025 roku charakteryzowały się trudnym i nierównomiernym przebiegiem. Częste opady na początku zbiorów istotnie ograniczały możliwość wyjazdów w pole. Tym samym spowodowały liczne przestoje wymuszając korekty harmonogramów prac w gospodarstwach. Kapryśna pogoda istotnie utrudniała terminowy zbiór zbóż. Dopiero poprawa warunków pogodowych w drugiej części sierpnia, umożliwiła dokończenie żniw w większości regionów kraju.
Zboża – rekordowe plony 2025
Rok 2025 można uznać za wyjątkowo udany dla krajowej produkcji zbóż, zwłaszcza w segmencie upraw ozimych. Łączne zbiory wszystkich gatunków zbóż osiągnęły poziom 37,3 mln ton. Choć skala produkcji różniła się w zależności od gatunku, w wielu przypadkach uzyskane wyniki należy ocenić jako wysokie, a nawet rekordowe na tle lat poprzednich.
Największy udział w strukturze zbiorów miały zboża podstawowe wraz z mieszankami zbożowymi, których produkcja wyniosła 26,6 mln ton. Wynik ten przewyższał zarówno poziom z roku poprzedniego, jak i rezultaty notowane w latach 2021-2023. Szczególnie korzystnie kształtowała się sytuacja w przypadku pszenicy ozimej. Produkcja pszenicy ozimej wzrosła do 13,1 mln ton, co stanowiło najwyższy rezultat w całym analizowanym przez GUS okresie od 2010 roku.
Odmienną tendencję odnotowano w odniesieniu do pszenicy jarej. Jej zbiory spadły o 37,4 proc., osiągając zaledwie 0,4 mln ton, co sytuowało ten wynik wśród najsłabszych w 2025 roku. Spadek produkcji był również widoczny w przypadku żyta, którego zbiory obniżyły się o 5,4 proc., do 2,3 mln ton.
Na tle tych tendencji wyraźnie pozytywnie wyróżniał się jęczmień ozimy. Produkcja tego zboża osiągnęła 2,1 mln ton i była najwyższa od 2010 roku, co potwierdza rosnącą rolę tej uprawy w polskim rolnictwie. Mniej korzystnie przedstawiała się sytuacja jęczmienia jarego, którego zbiory spadły o 18,9 proc. niż w poprzednim roku, do 0,9 mln ton.
Dobre wyniki uzyskano także w uprawie owsa. Zbiory owsa wzrosły o 12 proc. w porównaniu z 2024 rokiem, do 1,8 mln ton. Wzrost produkcji zanotowano ponadto w przypadku pszenżyta ozimego, którego zbiory wyniosły 5,1 mln ton, tj. o 5,4 proc. w stosunku do 2024 roku.
Jednocześnie utrwalił się spadkowy trend dotyczący pszenżyta jarego oraz ozimych mieszanek zbożowych, których produkcja w 2025 roku pozostała na bardzo niskim poziomie.
Warunki uprawy kukurydzy w 2025 roku
Niskie temperatury powietrza i gleby, które panowały wiosną opóźniły terminy siewu kukurydzy i znacząco go wydłużyły. W niektórych regionach Polski siew kukurydzy został przeprowadzony dopiero w maju. Skutkowało to wydłużonymi i nierównomiernymi wschodami. Poprawa warunków pogodowych w czerwcu, związana ze wzrostem temperatury i lepszym uwilgotnieniem gleby, sprzyjała intensywnemu wzrostowi roślin. W kolejnych miesiącach wegetacji warunki były na ogół korzystne, choć silnie zróżnicowane regionalnie.
Obfite opady w lipcu wspierały nalewanie ziarna, a ciepły wrzesień przyspieszał jego dojrzewanie. Najlepsze warunki panowały w południowej i południowo-zachodniej Polsce. Natomiast w rejonach o niedoborach opadów, zwłaszcza w części środkowej kraju, wzrost roślin był słabszy. W efekcie plonowanie kukurydzy wykazywało znaczne zróżnicowanie regionalne. Zbiory kukurydzy na ziarno rozpoczęto we wrześniu i prowadzono głównie w październiku.
Kukurydza, jak kształtowały się plony 2025?
Jak podaje GUS (2025) areał upraw produkcji kukurydzy na ziarno zwiększył się w porównaniu z 2024 rokiem o około 5,1 proc. i przekroczył 1,3 mln ha. Średni plon oszacowano na 78,5 dt/ha. W porównaniu z 2024 rokiem oznacza to wzrost o 4,9 dt/ha, tj. o 6,7 proc.
Plony 2025 kukurydzy na ziarno wyniosły około 10,5 mln t, czyli o 12,1 proc więcej niż w roku poprzednim. Z kolei powierzchnia kukurydzy uprawianej na zielonkę w 2025 roku zmniejszyła się o 1,7 proc. w stosunku do ubiegłego roku i wyniosła około 0,6 mln ha. Plony ukształtowały się na poziomie 491 dt/ha, co oznacza wzrost o 5,8 proc. w porównaniu z 2024 rokiem. Zbiory kukurydzy na zielonkę oszacowano na około 31,2 mln t, czyli o 3,9 proc. więcej niż w 2024 roku.
Co wpłynęło na plonowanie rzepaku w 2025 roku?
Na plonowanie rzepaku w 2025 roku w decydującym stopniu wpłynęły deficyty wody w okresie wczesnowiosennym (Kobus, 2025). Niedobór opadów w marcu i kwietniu ograniczał uwilgotnienie gleby, co zmniejszało efektywność nawożenia mineralnego i utrudniało pobieranie składników pokarmowych przez rośliny. Dodatkowo, na części plantacji wystąpiła konieczność regeneracji roślin po zimie, zwłaszcza tam, gdzie brak okrywy śnieżnej sprzyjał uszkodzeniom liści jesiennych.
Opóźniona dostępność azotu, która wynikała z późniejszych terminów nawożenia oraz braku opadów po aplikacji nawozów, spowolniła tempo wzrostu rzepaku po ruszeniu wegetacji. W efekcie ograniczony został rozwój pędów bocznych, które uległy redukcji na rzecz pędu głównego. Przyczyniło się to do mniejszej liczby oraz słabszego wykształcenia się łuszczyn.
Rzepak i rzepik, czy plony 2025 były lepsze niż w 2024 roku?
Według danych GUS (2025), w 2025 roku rzepak i rzepik zajmowały łącznie 1,1 mln ha. To oznacza wzrost areału ich upraw o 8,7proc. względem 2024 roku. W 2025 roku zbiory rzepaku i rzepiku ogółem wyniosły 3,6 mln ton, czyli wzrost o 11,2 proc. w porównaniu z 2024 rokiem, kiedy zebrano 3,3 mln ton. Jest to jeden z wyższych wyników w analizowanym przez GUS okresie od 2010 do 2025 roku. Poprzednie rekordowe zbiory miały miejsce w latach 2022 i 2023, wyniosły odpowiednio 3,6 i 3,7 mln ton.
Owoce z krzewów owocowych i plantacji jagodowych – spadki i wzrosty w produkcji w 2025 roku
GUS w swoim raporcie podaje, że w 2025 roku całkowita produkcja owoców z krzewów owocowych i plantacji jagodowych wyniosła 489,7 tys. ton. To oznacza wzrost o 1,7 proc. w porównaniu z 2024 rokiem.
Wzrost plonu odnotowano przede wszystkim w przypadku porzeczek, gdzie łączne zbiory osiągnęły 112,3 tys. ton, czyli o 12,0 proc. więcej niż przed rokiem. Również zbiory malin zwiększyły się o 2,9 proc. do 79,1 tys. ton. Wzrost był również zauważalny w przypadku borówki wysokiej. Jej plony oszacowano na 64,7 tys. ton, czyli o 4,3 proc. więcej niż w zeszłym roku.
Spadek produkcji wykazano natomiast w przypadku:
- truskawek, których zbiory zmniejszyły się o 5,0 proc. do 150,6 tys. ton,
- aronii o 5,3 proc. do 42,7 tys. ton,
- agrestu, którego zbiory obniżyły się o 9,6 proc. do 5,9 tys. ton.
Produkcja owoców z drzew owocowych w 2025 roku
Pomimo, że wiosenne przymrozki spowodowały lokalne uszkodzenia kwiatów i zawiązków owoców, ogólne zbiory jabłek, gruszek, śliwek, wiśni i czereśni w 2025 roku GUS ocenił jako wyższe niż przed rokiem.
W przypadku jabłek plony wzrosły o 12,9 proc. i osiągnęły poziom ponad 3,8 mln t, co stanowi jeden z najwyższych wyników w ostatnich latach. Produkcja gruszek zwiększyła się o 6,1 proc., osiągając 78,7 tys. t. Znaczący wzrost odnotowano także u śliwek, których zbiory były o 23,9 proc. wyższe niż w 2024 roku i wyniosły 117,9 tys. t. Zbiory wiśni zwiększyły się o 28 proc., osiągając 141 tys. t. Natomiast czereśni o 14,1 proc., co przełożyło się na plony w wysokości 58,3 tys. t.
Buraki cukrowe – pogoda i plonowanie w 2025 roku
Pogoda w sezonie wegetacyjnym 2025 na ogół sprzyjała plonowaniu buraków cukrowych. Deszczowa aura, która panowała od czerwca do połowy sierpnia miała korzystny wpływ na rozwój masy korzeni buraków cukrowych. Z kolei bezdeszczowa pogoda w dalszej części sezonu istotnie wpłynęła na wzrost poziomu zawartości cukru w korzeniach.
GUS (2025) ocenia, że areał upraw buraka cukrowego w 2025 roku był o 6,9 proc. niższy niż w roku poprzednim i wyniósł 0,3 mln ha. Z kolei same zbiory były o 5,8 proc. niższe niż w 2024 roku i wyniosły 17,4 mln t.
Wpływ warunków pogodowych na plonowanie ziemniaków w 2025 roku
Jak już wspominaliśmy sezon wegetacyjny 2025 był zróżnicowany pod względem warunków pogodowych. Chłodna wiosna z przymrozkami i niedoborem opadów spowolniła początkowy rozwój roślin. Jednak stopniowe ocieplenie i opady, które pojawiły się od połowy maja, a także korzystne warunki w czerwcu znacząco poprawiły wzrost roślin. Opady deszczu w lipcu korzystnie wpłynęły na plonowanie późniejszych odmian ziemniaków.
Ziemniaki, jakie plony w 2025?
GUS (2025) ocenia, że tegoroczny areał upraw ziemniaków był o 9,2 proc. większy niż w roku ubiegłym i wyniósł 0,2 mln ha. Korzystne warunki wegetacyjne w 2025 roku przyczyniły się do 18,4 proc. wzrostu plonowania ziemniaków w stosunku do roku ubiegłego. GUS (2025) podaje, że tegoroczne zbiory zostały oszacowane na aż 7,0 mln t.
Produkcja warzyw gruntowych w 2025 roku – generalnie wzrosty
W 2025 roku produkcja warzyw gruntowych, zarówno wczesnych, jak i późnych, wzrosła o 6,1 proc. i około 4,1 mln t. W minionym roku wyższe plony odnotowano u wielu gatunków:
- zbiory kapusty wzrosły o 5,5 proc. do 602,7 tys. t,
- kalafiorów o 10,8 proc. do 119,8 tys. t,
- brokułów o 1,9 proc. do 78,6 tys. t,
- plony marchwi zwiększyły się o 9,3 proc. i wyniosły 611,3 tys. t,
- buraków ćwikłowych o 11,1 proc. do 267,5 tys. t,
- pomidorów gruntowych o 9,6 proc. do 223,0 tys. t,
- pietruszki o 4,3 proc. do 158,4 tys. t,
- selerów korzeniowych o 14,8 proc. do 114,7 tys. t,
- kukurydzy cukrowej o 22,6 proc. do 196,2 tys. t,
- zbiory dyni, kabaczków i cukinii osiągnęły 477,3 tys. t, co oznacza wzrost o 12,3 proc.
Wśród gatunków, których plony były niższe niż w 2024 roku, znalazły się cebula, której zbiory spadły o 6,4 proc. do 632,2 tys. t, oraz ogórki gruntowe, zbiory których zmniejszyły się o 7,1 proc. do 104,6 tys. t.
Plony 2025 – ogólne podsumowanie
Rok 2025 przyniósł w polskim rolnictwie wyraźnie zróżnicowane, ale w większości korzystne wyniki produkcyjne. Mimo trudnych i zmiennych warunków pogodowych, wiele upraw osiągnęło wysokie, a miejscami rekordowe plony.
Szczególnie dobrze wypadły zboża ozime, kukurydza, rzepak, ziemniaki oraz większość warzyw gruntowych. Produkcja owoców z drzew również wzrosła, mimo lokalnych strat po wiosennych przymrozkach. Słabsze wyniki dotyczyły głównie zbóż jarych, buraków cukrowych oraz wybranych gatunków owoców jagodowych i warzyw.
Ogólnie jednak rok 2025 można uznać za korzystny dla polskiego rolnictwa pod względem wielkości produkcji. Wyniki potwierdzają rosnącą odporność wielu upraw na zmienne warunki klimatyczne oraz znaczenie odpowiedniego doboru gatunków i technologii produkcji w ograniczaniu ryzyka plonowania.
Bibliografia:
GUS (2025). Wynikowy szacunek głównych ziemiopłodów rolnych i ogrodniczych w 2025 roku. stat.gov.pl
Kobus A. (2025), Co zabrało plon rzepaku? Główni winowajcy strat w 2025 roku. Farmer, 8. www.farmer.pl
